Description
Η εποχή του μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης Ιωακείμ (1883-1962) καλύπτει τα κοσμογονικά γεγονότα που μετέβαλαν την πορεία των ανθρώπων παγκοσμίως και καθόρισαν τα νέα σύνορα των κρατών.
Μέλος της επιτροπής έρευνας για τις σφαγές των Ελλήνων στην Ανατολική Θράκη, αποπειράθηκε να συγκρατήσει τον ελληνικό πληθυσμό στις εστίες του, σε πείσμα των διώξεων από τους Τούρκους. Έγραφε άρθρα. Βοήθησε ομάδες Ελλήνων ανταρτών και τον Ελληνικό Στρατό. Καταδικάστηκε σε θάνατο από τους κεμαλικούς. Εκθείαζε το έργο της επαναστατικής κυβέρνησης, αφήνοντας το στίγμα των προθέσεών του, και εισέπραξε την έχθρα των βασιλικών. Προκαλούσε με τις απόψεις του και τις υπερασπιζόταν με θέρμη, δίχως αναστολές. Η πρότασή του για τον τρόπο διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών επέσυρε την καταδίκη του από τη Σύνοδο της Ελλάδος.
Αντιστάθηκε στη δικτατορία του Μεταξά και εξορίστηκε. Στην Κατοχή, αναδείχθηκε σε ηγετική μορφή. Οργάνωνε συσσίτια και προέτρεπε με δημόσια κηρύγματα σε ένοπλη αντίσταση κατά των κατακτητών. Ανέβηκε στο βουνό, όταν οι Γερμανοί απέκτησαν αποδείξεις για τη δραστηριότητά του, και εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ. Συμμετείχε σε συγκεντρώσεις και εκδηλώσεις του ΕΑΜ και επιδόθηκε σε διαφωτιστικές περιοδείες. Ήταν το καλύτερο μέσο προπαγάνδας προς την αστική τάξη και τους πρώην βενιζελικούς. Εκλέχθηκε στην «κυβέρνηση του βουνού». Έμεινε γνωστός ως Πνευματικός Αρχηγός του ΕΑΜ και της επανάστασης. Είχε στοχοποιηθεί κατά κόρον από τις αντίπαλες οργανώσεις, που του απέδιδαν χαρακτηρισμούς όπως αντίχριστος μητροπολίτης, έρμαιο των κομμουνιστών, κόκκινος δεσπότης που τα ράσα του έσταζαν αίμα, ανάξιος, προδότης που υπηρετούσε τους απίστους, αρνητής του Ιησού και λάτρης του Στάλιν.
Μετά τα Δεκεμβριανά θα υποστεί πρώτα την έκπτωση και έπειτα την καθαίρεση. Προσπάθησε για την κατάπαυση του εμφυλίου και, μετά τη λήξη του, συμμετείχε ενεργά στις διαβουλεύσεις με σκοπό τη δημιουργία πολιτικού αριστερού φορέα – κάτι που κατέληξε στην ίδρυση της ΕΔΑ. Μεταβλήθηκε σε υποστηρικτή του Τίτο. Υπέρμαχος του κινήματος ειρήνης, αποκαταστάθηκε ως πρώην μητροπολίτης το 1957 και, μετά θάνατον, το 2000, έγινε η επίσημη αποκατάστασή του.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΙΕΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΚΑΤΑΓΩΓΗ – ΣΠΟΥΔΕΣ
1. Καταγωγή – Οικογενειακό περιβάλλον
2. Σπουδές
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΕΡΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΣΤΟ
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ
1. Εκκλησιαστικές αρμοδιότητες
2. Επιστολογραφία
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΚΑΙ ΑΘΥΡΩΝ (1914-1923)
1. Αρχιερατική εκλογή (26-4-1914)
2. Οργάνωση της εκκλησιαστικής επαρχίας
3. Συνέργεια στην Πατριαρχική εκλογή του Μελέτιου Μεταξάκη
4. Δραστηριότητα στην Αγία και Ιερά Σύνοδο του Πατριαρχείου
5. Συμμετοχή στην απόπειρα κατάληψης της Κων/πολης από τον Ελληνικό Στρατό
6. Καταδίκη σε θάνατο – Διαφυγή στην Ελλάδα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Α΄ ΑΡΧΙΕΡΑΤΕΙΑ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΖΑΝΗΣ (1923-1926)
1. Αρχιερατική εκλογή (27-3-1923)
2. Αναχώρηση – φυγή στις ΗΠΑ
3. Επιστροφή στην Κοζάνη
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ (17-4-1926/24-5-1926)
1. Αρχιερατική εκλογή (17-4-1926)
2. Αντιδράσεις για τη μετακίνησή του
3. Ανάκληση της τοποθέτησης και προσωρινή διαθεσιμότητα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
Β΄ ΑΡΧΙΕΡΑΤΕΙΑ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΖΑΝΗΣ (1927-1945)
1. Αποκατάσταση (15-3-1927) – Ανάληψη αρχιερατικών καθηκόντων
2. Συμμετοχή στη λύση του εκκρεμούς ζητήματος των «Νέων Χωρών»
3. Η στάση του στις επελθούσες πολιτικές εξελίξεις
4. Προσπάθειες διεύρυνσης των γεωγραφικών ορίων της πνευματικής
δικαιοδοσίας της Ιεράς Μητρόπολης Σερβίων και Κοζάνης
5. Παρεμβάσεις του Ιωακείμ στα πολιτικά, εκπαιδευτικά και κοινωνικά δρώμενα
6. Συμμετοχή στην Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
ΚΑΤΟΧΗ – ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ
1. Διαβουλεύσεις και ζυμώσεις με ηγετικά στελέχη της Εθνικής Αντίστασης – Εθνική και κηρυγματική δράση
2. Ένταξη στο ΕΑΜ–ΕΛΑΣ
3. Άνοδος στο βουνό
4. Συγκρότηση της ΠΕΕΑ
5. Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8
ΟΙ ΔΙΩΞΕΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ
1. Στοχοποίηση και έκπτωση από το θρόνο του Ηλείας Αντωνίου
και του Κοζάνης Ιωακείμ (17-2-1945)
2. Η περίπτωση του Σερβίων και Κοζάνης Ιωακείμ
3. Η τύχη των άλλων μητροπολιτών
4. Δημοψήφισμα και επάνοδος του βασιλιά Γεωργίου Β΄‒ Στη δίνη του εμφυλίου
5. Εκκλησιαστικές διώξεις – Συμφιλιωτικές πρωτοβουλίες των καθηρημένων
μητροπολιτών Κοζάνης Ιωακείμ και Ηλείας Αντωνίου
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9
ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΙΩΑΚΕΙΜ – ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
1. Η διαθήκη
2. Εκδημία
3. Αναγνώριση από την Πολιτεία των αντιστασιακών οργανώσεων – Διαμάχη
για την ανέγερση ανδριάντα του Ιωακείμ στην Κοζάνη
4. Επίσημη αποκατάσταση του Ιωακείμ από την Εκκλησία της Ελλάδος
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Α) ΕΓΓΡΑΦΑ
Β) ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
