Conquest as a manifested destiny – David Vine

Thursday 17/7/2025

Απόσπασμα από το βιβλίο Ηνωμένες Πολιτείες του Πολέμου.

 

Μετά την προσάρτηση του Τέξας, το Μεξικό διέκοψε διπλωματικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κυβέρνηση είχε απειλήσει να κηρύξει πόλεμο αν ο βόρειος γείτονάς της προσαρτούσε έδαφος της. Οι Μεξικανοί αξιωματούχοι δεν είχαν ακόμα πραγματοποιήσει την απειλή και φαινόταν απίθανο να το πράξουν απέναντι στον ισχυρότερο γείτονα τους. Σε αντίθεση με τα σημερινά οριοθετημένα και περιτοιχισμένα σύνορα, ο Ρίο Γκράντε [Μεγάλο Ποτάμι] βρισκόταν στο νότιο άκρο μιας μεγάλης συνοριακής περιοχής διαμφισβητούμενης από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Μεξικό. Η ανάπτυξη στρατευμάτων των ΗΠΑ στην περιοχή με εντολή του Πολκ ήταν σαφώς μια προκλητική κίνηση. Έγινε ακόμη πιο προκλητική όταν ο Τέιλορ έχτισε ένα ισχυρό οχυρό στον ποταμό, απέναντι από τη μεξικανική πόλη του Ματαμορόζ, και το ονόμασε Φρούριο Τέξας.18
Ο Τέιλορ ήλπιζε να προκαλέσει πόλεμο με το Μεξικό.19 Ο πρόεδρος –άλλος ένας δουλοκτήτης– ήταν σφοδρός επεκτατιστής και ονειρευόταν να προσαρτήσει την Καλιφόρνια και άλλα εδάφη της Δύσης. Όπου εγκαθίσταντο μετανάστες των ΗΠΑ, δήλωσε στην εναρκτήρια ομιλία του, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έπρεπε να τους παρέχει προστασία.20 Ο Τέιλορ δεν ήταν σε καμία περίπτωση ο μόνος που συμμεριζόταν αυτή την άποψη. Δεν ήταν επίσης ο μόνος που είχε ένα ακόμη πιο επεκτατικό εθνικό όραμα, τουλάχιστον ηπειρωτικής εμβέλειας. Λίγο πριν η κυβέρνηση του Πολκ προσαρτήσει το Τέξας, ένα από τα δημοφιλέστερα έντυπα της χώρας, το Democratic Review [Δημοκρατική Ανάλυση], επιχειρηματολογούσε υπέρ της προσάρτησης με τα ακριβή λόγια που θα γίνονταν δικαιολογία για περαιτέρω επέκταση. Η ενσωμάτωση του Τέξας στις Ηνωμένες Πολιτείες, έγραφε το περιοδικό, θ’ αντιπροσώπευε την «εκπλήρωση του έκδηλου πεπρωμένου μας να εκτείνουμε την ήπειρο που μας παραχώρησε η Θεία Πρόνοια για την ελεύθερη ανάπτυξη των εκατομμυρίων μας που πολλαπλασιάζονται κάθε χρόνο».21 Η θρησκευτική, μεσσιανική γλώσσα αντανακλούσε ένα διαρκώς αυξανόμενο πρότυπο χιλιαστικού Προτεσταντικού Χριστιανισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο χιλιαστικός Χριστιανισμός θα συνιστούσε μια πρόσθετη ώθηση για επέκταση, παράλληλα με τα οικονομικά συμφέροντα των δουλοκτητών, των κερδοσκόπων της γης, των αγροτών και άλλων που ενδιαφέρονταν να βγάλουν χρήματα μέσω της εδαφικής επέκτασης.22 «Δεν κάνουμε άλλο από το ν’ ακολουθούμε το πεπρωμένο μας», έγραψε ο ποιητής της Νότιας Καρολίνας Γουίλιαμ Γκίλμορ Σιμμς το 1846:

Όπως έκαναν οι αρχαίοι Ισραηλίτες – και πασχίζουμε
Χωρίς να συνειδητοποιούμε πως εργαζόμαστε στα γόνατά Του
Με Αυτόν και μόνο θριαμβεύουμε και ζούμε.23

Άλλοι αντιτάχθηκαν σε τέτοιες επεκτατικές βλέψεις και τάχθηκαν σθεναρά κατά ενός πολέμου με το Μεξικό. Πολλοί φοβούνταν ότι η επέκταση θα γινόταν ένας τρόπος να δημιουργηθούν περισσότερες δουλοκτητικές πολιτείες. Ο πρώην πρόεδρος Τζον Κουίνσι Άνταμς ήταν ένας από εκείνους που διαμαρτυρήθηκαν στο Κογκρέσο· υπέστη σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο στο βήμα της Βουλής ενώ επιχειρηματολογούσε κατά του πολέμου. Ο Αβραάμ Λίνκολν, εν μέρει απέκτησε φήμη για την πρόκληση στο πρόεδρο Πολκ να προσδιορίσει πού, σε έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών, είχαν δεχθεί επίθεση τα στρατεύματα τους.24 Το κλασικό δοκίμιο του Χένρι Ντέιβιντ Θορώ Πολιτική ανυπακοή εμπνεύστηκε από την αντίθεσή του στον πόλεμο και από τη νύχτα που πέρασε στη φυλακή επειδή αρνήθηκε να πληρώσει φόρο για την υποστήριξη του.
«Δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να βρισκόμαστε εδώ», έγραψε ο συνταγματάρχης των ΗΠΑ Ίθαν Άλεν Χίτσκοκαπό την περιοχή του Ρίο Γκράντε στις 26 Μαρτίου 1846. «Μοιάζει σαν η κυβέρνηση να έστειλε μια μικρή δύναμη με σκοπό να προκαλέσει πόλεμο, ώστε να έχει πρόσχημα για να καταλάβει την Καλιφόρνια και όσο μέρος αυτής της χώρας θέλει· γιατί, ό,τι και να γίνει με αυτόν τον στρατό, δεν υπάρχει αμφιβολία περί πολέμου ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Μεξικό.» Ένας νεαρός στρατιώτης εκείνη την εποχή, ο μελλοντικός στρατηγός και πρόεδρος Οδυσσεύς Γκραντ, δήλωσε: «Δεν νομίζω ότι υπήρξε ποτέ πιο κακός πόλεμος από αυτόν που διεξήγαγαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Μεξικό». Σήμερα, ακόμη και το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ αναγνωρίζει ότι τα στρατεύματα των ΗΠΑ υποκίνησαν τον πόλεμο που ακολούθησε.
Αφότου έπεσαν οι πρώτοι πυροβολισμοί, ο Πολκ χρησιμοποίησε ψευδείς, εν επιγνώσει του, ισχυρισμούς ότι το Μεξικό «εισέβαλε στην επικράτειά μας και έχυσε αμερικανικό αίμα σε αμερικανικό έδαφος» για να ζητήσει και να κερδίσει την κήρυξη πολέμου από το Κογκρέσο. Ο Κέρνι οδήγησε το στρατό του σε μια πορεία οκτακοσίων μιλίων από το Φρούριο Λέβενουορθ προς τα νοτιοδυτικά. Πρώτα κατέλαβαν τη Σάντα Φε. Στη συνέχεια διεκδίκησαν το υπόλοιπο Νουέβο Μέχικο, μετονομάζοντάς το σε Επικράτεια του Νέου Μεξικού. Οι ντόπιοι αντιστάθηκαν για λίγο στην κατοχή των ΗΠΑ, αλλά συντρίφτηκαν όταν η ελίτ της περιοχής συμμάχησε με τις δυνάμεις των ΗΠΑ. Ο άρτι προαχθείς σε στρατηγό Κέρνι και ο στρατός του βάδισαν προς τον Ειρηνικό, καταλαμβάνοντας το Σαν Ντιέγκο και το Λος Άντζελες.
Μόλις ξεκίνησε ο πόλεμος, πολλοί στρατιώτες αμφισβήτησαν την εισβολή σε έναν γείτονα που δεν αποτελούσε απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οργισμένοι εθελοντές από τη Βιρτζίνια, τον Μισισιπή και τη Βόρεια Καρολίνα στασίασαν. Χιλιάδες στρατιώτες λιποτάκτησαν. Σε έναν βαθμό, η αντίσταση οφειλόταν στα ποσοστά απωλειών που ήταν ασυνήθιστα υψηλά για τις δυνάμεις των ΗΠΑ. Ήταν υψηλότερα για τους Μεξικανούς, περιλαμβανομένων των αμάχων που υπέστησαν τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και τις θηριωδίες του πολέμου. Οι επικεφαλής στρατηγοί εφάρμοζαν την ίδια τακτική της χρήσης «υπερβάλλουσας βίας» κατά των αυτοχθόνων αμάχων που είχε γίνει η «μέθοδος πολέμου» των ΗΠΑ. «Δολοφονίες, ληστείες και βιασμοί μανάδων και θυγατέρων μπροστά στα μάτια των δεμένων ανδρών και των οικογενειών τους ήταν συνηθισμένα σε όλο το μήκος του Ρίο Γκράντε», ανέφερε οι στρατηγός των ΗΠΑ Γουίνφιλντ Σκοτ, το 1847. Οι φρικαλεότητες υποκινούνταν «σε μεγάλο βαθμό από τον δηλητηριώδη ρατσισμό και τον αντικαθολικισμό» μεταξύ των στρατευμάτων των ΗΠΑ, γράφει ο ιστορικός Στίβεν Χαν. Ορισμένοι στρατιώτες στόχευαν ειδικά τις Καθολικές εκκλησίες για λεηλασία, βεβήλωση και εμπρησμό. Αρκετές εκατοντάδες Ιρλανδοαμερικανοίστρατιώτες άλλαξαν στρατόπεδο στη διάρκεια του πολέμου για να πολεμήσουν υπέρ του Καθολικού Μεξικού στο τάγμα του Αγίου Πατρικίου. Αντιμετώπισαν σοβαρά αντικαθολικά και αντιϊρλανδικά αισθήματα στο στρατό (όπως και αλλού στις Ηνωμένες Πολιτείες). Οι περισσότεροι σκοτώθηκαν στη διάρκεια μαχών οι οποίες σύντομα έγειραν εις βάρος των μεξικανικών δυνάμεων· τα στρατεύματα των ΗΠΑ κρέμασαν πολλούς από τους υπόλοιπους.

 

Ντέιβιντ Βάιν

2020

share